Sập sàn chứng khoán, một cụm từ ám ảnh, bất ngờ ập đến vào sáng 25.9, khiến hàng loạt nhà đầu tư tại Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) rơi vào cảnh 'tiến thoái lưỡng nan' khi không thể thực hiện lệnh mua bán. Đây không phải lần đầu tiên sàn giao dịch TP.HCM rơi vào tình trạng tê liệt, nhưng mỗi lần như vậy, thiệt hại và những câu hỏi về uy tín lại càng trở nên cấp bách hơn.
Liệu đằng sau những sự cố 'sập sàn' này là một lời nguyền đeo bám thị trường hay là những bài học xương máu mà chúng ta cần nghiêm túc tiếp thu?
Bóng ma 'sập sàn' ám ảnh HOSE và SSI
Sáng ngày 25.9, câu chuyện sập mạng tại Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) đã khiến hàng ngàn nhà đầu tư bỗng dưng 'mất kết nối' với thị trường. Việc website và ứng dụng giao dịch không truy cập được đã biến những lệnh mua bán tưởng chừng đơn giản thành bất khả thi.
Sàn chứng khoán TP.HCM (HOSE) cũng không nằm ngoài vòng xoáy của những sự cố này. Những thông báo về việc 'tiếp tục ngừng giao dịch' hay 'vẫn chưa khắc phục xong sự cố' vào các ngày 24.1, 23.1 đã trở thành điệp khúc quen thuộc, gây bức xúc và hoang mang cho nhà đầu tư.
Có thể bạn quan tâm Sàn chứng khoáng, nhưng khi chính sàn giao dịch lại 'sập', sự quan tâm ấy biến thành nỗi lo sợ.
Thiệt hại không chỉ đếm bằng tiền
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), đã thẳng thắn chỉ ra thiệt hại: 'Các công ty chứng khoán mất đi 30 tỷ đồng mỗi ngày' do phí giao dịch. Ngân sách nhà nước cũng bị ảnh hưởng vì thất thu thuế.
Quan trọng hơn, nhà đầu tư phải đối mặt với khoản lãi margin 'khủng' lên tới 10 tỷ đồng mỗi ngày do không thể thoát hàng hoặc cơ cấu danh mục. Đây là một gánh nặng tài chính không nhỏ.
Việc sập sàn chứng khoán hôm nay hay bất kỳ ngày nào cũng gián tiếp làm giảm uy tín của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt khi năm 2026 đang đến gần và xu hướng đầu tư nước ngoài có thể gia tăng.
Phân tích 'bệnh' sập sàn chứng khoán: Lỗi hệ thống hay quản trị yếu kém?
Theo ông Bùi Nguyên Khoa, Chuyên gia cao cấp - Phòng Phân tích nghiên cứu của Công ty CP Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC), dù có sự cố, dòng tiền vẫn đổ vào HNX, cho thấy tâm lý nhà đầu tư 'vẫn đang rất tốt'.
Tuy nhiên, quan điểm này dường như bỏ qua yếu tố cốt lõi: sự ổn định của nền tảng giao dịch. Một thị trường muốn phát triển bền vững cần một hệ thống giao dịch 'thép', có khả năng chống chịu và phục hồi nhanh chóng.
Việc sập sàn chứng khoán là gì? Nó là biểu hiện của một hệ thống hạ tầng công nghệ chưa theo kịp với tốc độ phát triển và khối lượng giao dịch ngày càng tăng. Cần có hệ thống dự phòng cho những trường hợp khẩn cấp.
Một nhà đầu tư giấu tên chia sẻ: 'Việc sập sàn lần này đã ít nhiều ảnh hưởng đến sự hấp dẫn của thị trường trong con mắt của nhà đầu tư. Nếu không được khắc phục nhanh có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn khi tham gia vào thị trường'.
Thực tế, các thị trường chứng khoán lớn hơn rất nhiều Việt Nam lại chỉ gặp sự cố ngừng giao dịch trong vài giờ đồng hồ. Vậy tại sao HOSE lại 'mắc kẹt' đến vài ngày?
Giải pháp nào cho bài toán 'sập sàn' 2026?
Tháng 1 năm 2018, HOSE đã phải đối mặt với sự cố tương tự và đưa ra thông cáo về việc xử lý. Tuy nhiên, dường như bài học chưa đủ sâu sắc.
Để giải quyết triệt để vấn đề sập sàn chứng khoán 2022 (dù đã qua nhưng là bài học kinh nghiệm) và ngăn chặn tái diễn vào năm 2026, cần có những giải pháp đồng bộ:
- Nâng cấp hạ tầng công nghệ: Đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống máy chủ, đường truyền, phần mềm giao dịch. Xây dựng hệ thống dự phòng tiên tiến, có khả năng tự động chuyển đổi khi có sự cố.
- Quy trình ứng phó sự cố chuẩn hóa: Xây dựng kịch bản chi tiết cho từng loại sự cố, phân công rõ trách nhiệm và thời gian xử lý.
- Minh bạch thông tin: Thông báo kịp thời, chính xác và rõ ràng cho nhà đầu tư về nguyên nhân, thời gian khắc phục và các biện pháp hỗ trợ.
- Giám sát chặt chẽ: Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát hoạt động của các sàn giao dịch, yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và bảo mật công nghệ.
Ngoài ra, việc tìm hiểu về Kiến Thức Chứng Khoán cơ bản và các rủi ro tiềm ẩn luôn là điều cần thiết cho mọi nhà đầu tư.
Câu hỏi đặt ra là, sập sàn chứng khoán có mất tiền không? Câu trả lời là CÓ, không chỉ mất tiền trực tiếp do giao dịch bị gián đoạn, mà còn mất đi cơ hội đầu tư, mất niềm tin và bào mòn uy tín của cả một hệ thống.
Việc các lãnh đạo cấp cao đồng loạt thoái vốn ngay trước thềm cổ phiếu lên sàn HoSE hay loạt nhân sự cấp cao xin nghỉ, CTCK triệu tập bất thường cho thấy bức tranh nhân sự và quản trị đầy biến động, tiềm ẩn rủi ro cho chính doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Chúng ta cần nhìn nhận các sự cố này không chỉ là 'trục trặc kỹ thuật' mà là hồi chuông cảnh tỉnh về tầm quan trọng của hệ thống vận hành ổn định và năng lực quản trị rủi ro. Nếu không có những thay đổi căn bản, 'lời nguyền sập sàn' có thể còn đeo bám thị trường trong tương lai.
Tìm hiểu thêm về các cổ phiếu tiềm năng như Xem thêm toàn tập Cổ phiếu apple có thể là một hướng đi khác, nhưng trước hết, sự an toàn và ổn định của sàn giao dịch mới là nền tảng.