Tại sao chứng khoán giảm mạnh là câu hỏi đau đáu của hàng triệu nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường lao dốc không phanh, bất chấp nhiều doanh nghiệp báo lãi khả quan. Liệu đây là hiện tượng nhất thời hay dấu hiệu của một chu kỳ điều chỉnh sâu?
Ba cơn gió ngược lấn át kết quả kinh doanh
Trong hai phiên giao dịch đầu tuần 20 và 21 tháng 7 năm 2026, VN-Index đã bốc hơi gần 57 điểm, lùi về mốc 1.730 điểm, mức thấp nhất kể từ tháng 4 cùng năm. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 với nhiều tín hiệu tích cực.
Theo bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc phân tích và nghiên cứu thị trường VinaCapital, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index chỉ giảm khoảng 5% trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường giảm một nửa, chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên.
Sự lệch pha giữa chỉ số và lợi nhuận doanh nghiệp được ông Đinh Đức Minh, Giám đốc đầu tư cấp cao tại VinaCapital, lý giải là do ba 'cơn gió ngược' tác động đồng thời.
Yếu tố 1 Lãi suất trong nước tăng trở lại
Tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ huy động vốn khiến lãi suất tiền gửi ngân hàng trở nên hấp dẫn hơn, hút tiền ra khỏi kênh cổ phiếu. Dòng tiền tìm về nơi an toàn hơn là các tài sản rủi ro.
Yếu tố 2 Căng thẳng địa chính trị toàn cầu
Căng thẳng tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng, làm dấy lên lo ngại về khả năng lạm phát quay trở lại. Điều này khiến các ngân hàng trung ương phải thận trọng hơn trong chính sách tiền tệ.
Yếu tố 3 Áp lực bán ròng mạnh từ khối ngoại
Dòng vốn toàn cầu dịch chuyển sang các thị trường hưởng lợi từ làn sóng AI và công nghệ bán dẫn như Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Các nhà đầu tư nước ngoài giảm tỷ trọng tại các thị trường cận biên và mới nổi.
Thanh khoản suy giảm và tâm lý thận trọng
Không chỉ giảm điểm, thanh khoản thị trường cũng suy giảm nghiêm trọng. Vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam trên cả ba sàn đã giảm gần 310.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 12 tỷ USD sau phiên giao dịch 22/7.
Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng tâm lý thận trọng của nhà đầu tư là nguyên nhân chính. Lãi suất tăng cao và tín dụng bị kiểm soát chặt khiến dòng tiền dè dặt giải ngân.
Nhà đầu tư đang chờ đợi các tín hiệu rõ ràng hơn từ kinh tế thế giới, đặc biệt là chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và diễn biến dòng vốn ngoại.
Thị trường cũng thiếu thông tin hỗ trợ đủ mạnh trong ngắn hạn. Mùa công bố kết quả kinh doanh quý II mới bắt đầu, trong khi các chính sách lớn liên quan đến nâng hạng thị trường hay điều hành lãi suất đều cần thêm thời gian.
Phân hóa dòng tiền và định giá thị trường
Dòng tiền đang có sự phân hóa mạnh, tập trung vào một số nhóm cổ phiếu có câu chuyện riêng thay vì lan tỏa trên diện rộng. Điều này khiến giá trị giao dịch toàn thị trường giảm.
Theo ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán Kafi, với mức P/E khoảng 11 lần, thị trường vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút mạnh dòng tiền mới. Trong nhiều chu kỳ trước, mức P/E này thường thấp hơn đáng kể khi thị trường bước vào giai đoạn tích lũy hoặc giảm giá.
Ông Đinh Quang Hinh, Trưởng bộ phận Vĩ mô và Chiến lược thị trường tại VNDIRECT, nhận định: 'Dòng tiền đang yếu, còn khối ngoại bán ròng liên tục từ đầu năm. Lãi suất huy động của ngân hàng cao khiến nhà đầu tư rút tiền về gửi tiết kiệm. Khi tiền không đổ vào, thị trường trở nên yếu và ảm đạm, buộc phải điều chỉnh giảm.
Nhiều nhà đầu tư cũng lo ngại về triển vọng kinh tế vĩ mô và các rủi ro tiềm ẩn khác.
- Nhà đầu tư cá nhân lo ngại về việc 'bắt dao rơi', sợ thua lỗ thêm.
- Sự kiện 'phím hàng' bởi AI gần đây khiến nhiều người mất niềm tin vào các nguồn tin không chính thống.
Khi các yếu tố vĩ mô còn nhiều bất định, việc tìm kiếm kênh đầu tư an toàn và hiệu quả trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nếu bạn quan tâm đến việc quản lý rủi ro và tìm kiếm cơ hội trong bối cảnh thị trường biến động, hãy tham khảo Trang chủ để có thêm kiến thức và định hướng.
Nhận định và khuyến nghị
Dù nhiều doanh nghiệp báo lãi, thị trường chứng khoán vẫn đang đối mặt với áp lực giảm giá. Ba 'cơn gió ngược' về lãi suất, địa chính trị và dòng vốn ngoại đang lấn át các yếu tố cơ bản.
Trong bối cảnh này, việc sở hữu kiến thức vững chắc về thị trường là vô cùng quan trọng. Để trang bị cho mình những kiến thức cần thiết, bạn có thể tìm hiểu thêm trong cẩm nang Kiến Thức Chứng Khoán của chúng tôi.
Nếu bạn đang tìm kiếm các mã cổ phiếu tiềm năng hoặc muốn có cái nhìn sâu hơn về thị trường, đừng bỏ lỡ cơ hội Tìm hiểu chi tiết Cổ phiếu yg.
Để có cái nhìn toàn diện hơn về các yếu tố tác động, bạn cũng có thể xem xét Chủ đề tương tự Ứng dụng cổ phiếu để mở rộng hiểu biết.
Nhà đầu tư nên giữ tâm lý bình tĩnh, đánh giá lại danh mục và có chiến lược đầu tư phù hợp trong giai đoạn thị trường biến động mạnh. Việc tham khảo ý kiến chuyên gia và các nguồn tin cậy là điều cần thiết.